«Στέγη, Airbnb & αστικές αναπλάσεις: τι μέλλον μας επιφυλάσσουν;»: Παρέμβαση της Ρέππα Ντίνας, επικεφαλής της Αντακαπιταλιστικής Ανατροπής στην Αθήνα στη διημερίδα της Αντικαπιταλιστικής Ανατροπής στην Αττική 21-22/4

Η σημερινή μας ημερίδα πραγματοποιείται λίγες μόνο ώρες μετά τη δεύτερη επιχείρηση σκούπα της αστυνομίας στα Εξάρχεια. Στρατοκρατούμενη η ιστορική γειτονιά, αυτόματα όπλα και κλούβες η σημερινή της εικόνα! «Ο νόμος και η τάξη» της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ και όλου του μνημονιακού συρφετού ΝΔ, ΚΙΝΑΛ, ΠΟΤΑΜΙ, ΧΑ, φορά ταξικά γυαλιά, κυνηγά υποτίθεται το ναρκεμπόριο αλλά τελικά συλλαμβάνει και διαλύει τις καταλήψεις που ζούσαν πρόσφυγες, όταν λίγες μέρες πριν είχε αθωώσει πανηγυρικά ένα ολόκληρο κύκλωμα διακίνησης κοκαΐνης! Αλλά αυτοί δεν ήταν «άτιμοι» κουρελήδες ούτε φτωχοδιάβολοι, αυτοί φορούσαν γραβάτες και κρατούσαν «τίμιες» σαμσονάιτ γεμάτες με ναρκωτικά!

Η μπίζνα είναι μεγάλη απ’ ότι φαίνεται και έτσι μπορεί να κάνει εφόδους και να διαλύει δομές αλληλεγγύης, μπορεί να σπρώχνει το ναρκεμπόριο και τους μπράβους όπου βολεύεται, να δημιουργεί εικόνες εμπόλεμης ζώνης, συχνά πυκνά! Και μετά να «καθαρίζει τον τόπο από τα αίματα» που η ίδια άπλωσε! Τα Εξάρχεια, περισσότερο παρά ποτέ, είναι μέσα στο θέμα της σημερινής μας συζήτησης! Είναι η γειτονιά που μαζί με το Κουκάκι, τα Πετράλωνα και πλήθος άλλων γειτονιών δοκιμάζεται ένα πιλοτικό πρόγραμμα!

Για να μπορέσουμε να αντιληφθούμε καλύτερα τις χωρικές μεταλλαγές του αστικού χώρου, θα πρέπει να γνωρίζουμε ότι αυτές είναι άρρηκτα συνδεδεμένες με τις κοινωνικές, πολιτικές και οικονομικές σχέσεις που επικρατούν στην Αττική, με επίκεντρο την Αθήνα. Όλοι οι αστικοί σχεδιασμοί που προβλέπονται εδώ και χρόνια, επικεντρώνονται στην διαμόρφωση της Αθήνας κι εξελικτικά ενός μεγάλου μέρους της Αττικής, ως προορισμό της αφαν γκατε, αλλά και του μαζικού τουρισμού που θα εξυπηρετεί συνολικά τις ανάγκες της συγκεκριμένης βιομηχανίας. Ένας από τους κύριους στόχους του σχεδιασμού, είναι η δημιουργία εγκαταστάσεων (δομών) και υπηρεσιών που θα επεκτείνουν τη «σεζόν», σε όλη τη διάρκεια του χρόνου. Καζίνο και εξυπηρετήσεις κρουαζιέρας είναι το βαρύ πυροβολικό, η εξάπλωση της φιλοξενίας μικρής διάρκειας (airbnb) εμπλέκει μεγάλες κατοικημένες περιοχές και κοινωνικά στρώματα που η κύρια εργασία τους δεν είναι στον τουρισμό.

Ενδεικτικά παραδείγματα γι αυτή την αναδιαμόρφωση της Αθήνας, είναι η μεταφορά της λυρικής σκηνής και τμήματος της εθνικής βιβλιοθήκης στο ίδρυμα Νιάρχος, η ανάπλαση και πλήρης εκμετάλλευση του παραλιακού μετώπου και του ελληνικού, συνδέοντας τα με το ήδη διαμορφωμένο κατάλληλα ιστορικό κέντρο και με πρόβλεψη (αποφασισμένη) ανάπλασης του κέντρου μέχρι και τα προσφυγικά της Λ. Αλεξάνδρας.

Η «επέλαση» του Airbnb που έκανε μόδα και στην Ελλάδα τη λεγόμενη οικονομία του διαμοιρασμού, επιφέρει ήδη σημαντικές ανατροπές στο ζήτημα της κατοικίας σε κοινωνικό και οικονομικό επίπεδο. Το 2018 η οικονομία διαμοιρασμού παρουσίασε ετήσια αύξηση 25%, με τα έσοδά της να φτάνουν στο 1,9 δισ. ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί στο 10% της ετήσιας τουριστικής δαπάνης στην Ελλάδα! H αλματώδης ανάπτυξη της βραχυχρόνιας μίσθωσης εις βάρος της μακροχρόνιας προκάλεσε εκτίναξη των ενοικίων από 15% έως και 30% στις γειτονιές υψηλής ζήτησης. Περισσότερα από 15.000 ακίνητα διατίθενται για βραχυχρόνια μίσθωση στην Αττική, 12.000 στην πρωτεύουσα, 1.200 στο ιστορικό κέντρο. Έλληνες και ξένοι επενδυτές από Μέση και Άπω Ανατολή, Ρωσία κ.ά., αλλά και ξενοδοχειακοί όμιλοι αγοράζουν και εκμεταλλεύονται μαζικά διαμερίσματα ή και ολόκληρες πολυκατοικίες – το 58% των ακινήτων που εκμισθώνονται μέσω Airbnb διατίθεται από επαγγελματίες. Στο δήμο Αθηναίων τα διαμερίσματα ήταν 2.000 τον Ιούλιο του 2015, και αυξήθηκαν στα 5.000 το Μάιο του 2017, και στα 9.500 τον Αύγουστο του 2018.

Σπίτια στο ιστορικό κέντρο, σε Κουκάκι, Μεταξουργείο, Πετράλωνα, Γκάζι, Κεραμεικό, Βοτανικό, Ψυρρή, Εξάρχεια, Νεάπολη, Αμπελοκήπους, συντηρούνται, καλλωπίζονται. Τμήματα της πόλης ευπρεπίζονται, αλλά δεν υποδέχονται νέους κατοίκους. Αντίθετα, διώχνουν την κατοικία με τη χρήση της ως στέγη, απομακρύνουν τους σημερινούς κατοίκους και τουριστικοποιούνται.

Στην Κυψέλη οι τιμές των κατοικιών έχουν διπλασιαστεί. Στα Εξάρχεια, οι αξίες σε ένα χρόνο έχουν αυξηθεί κατά 30%. Στην πλατεία Βάθης και στην Αγίου Κωνσταντίνου το 91% των ακινήτων προσφέρεται για βραχυχρόνια μίσθωση και στο Ζάππειο το 92%. Στον Κεραμεικό καταγράφηκαν 255 ακίνητα σε καταχωρίσεις στις πλατφόρμες για ενοικιάσεις σε τουρίστες και μόλις 40 για μακροχρόνια μίσθωση. Ίδια η κατάσταση σε σταθμό Λαρίσης, Άγιο Νικόλαο και Πετράλωνα. Η Νεάπολη μετατρέπεται σε «μπουρζουά μποέμ» περιοχή, με «φραγκάτους να νοικιάζουν νεοκλασικά». Η γενικευμένη άνοδος των τιμών είναι μία από τις συνέπειες του Airbnb. Αλλάζει πια και η κοινωνική – ταξική σύνθεση αυτών των περιοχών.

Η ραγδαία ανάπτυξη των πλατφορμών τύπου Airbnb εκτοπίζει τις παραδοσιακές μισθώσεις κατοικιών. Οδηγεί σε αύξηση των ενοικίων στις μακροχρόνιες μισθώσεις στις περιοχές υψηλής ζήτησης, καθιστώντας είδος πολυτελείας το δικαίωμα στη προσιτή στέγη για νέους, ελαστικά εργαζόμενους και μετανάστες, φοιτητές και μεταφοιτητές, τους άνεργους και τις λαϊκές εργατικές οικογένειες. Η μικρή ακίνητη περιουσία συγκεντρώνεται σε όλο και λιγότερα χέρια ενώ εμπορευματοποιείται το οικιστικό απόθεμα. Αυτή την εξέλιξη δεν μπορούμε να την δούμε ξεκομμένη από την επίθεση του τραπεζικού κεφαλαίου, ακόμη και στην πρώτη κατοικία των υπερχρεωμένων νοικοκυριών. Οι ρυθμίσεις για τα λεγόμενα «κόκκινα δάνεια» και η βία των ηλεκτρονικών πλειστηριασμών θα αποφέρουν μια πρωτοφανή μεταφορά πλούτου από τον εργαζόμενο λαό στο κεφάλαιο. Κι αν πριν λίγα μόλις χρόνια, υπήρχε αμφισβήτηση αυτής της πολιτικής διαπίστωσης, με το επιχείρημα « τι θα τα κάνουν οι τράπεζες τόσες χιλιάδες σπίτια, δεν τις συμφέρει να τα πάρουν», σήμερα όλοι καταλαβαίνουμε ότι έχουν τι να τα κάνουν. Τουριστικό προϊόν και εμπόρευμα.

Οι μετανάστες και οι πρόσφυγες αποτελούν τα πρώτα θύματα αυτής της πολιτικής. Οι μετανάστες που αποτελούν περίπου το 30% των κατοίκων στις περιοχές Πατησίων, Αχαρνών, 6ο Δημοτικό Διαμέρισμα, ενώ συνολικά στον Δήμο Αθηναίων αγγίζουν το 20%, δέχονται ισχυρές πιέσεις από την επέκταση της βραχυχρόνιας μίσθωσης.

Προκειμένου να υλοποιηθεί ο παραπάνω σχεδιασμός, δεν δίνεται καμία σημασία, στην παραγωγική βάση κάθε περιοχής, ούτε και στον πληθυσμό που την απαρτίζει. Λόγου χάρη, η κύρια παραγωγική βάση του Κουκακίου, πριν μία 20ετία περίπου, ήταν ο δευτερογενής τομέας παραγωγής. Σήμερα, το Κουκάκι είναι για όλους μας η πλέον τουριστική περιοχή του ιστορικού κέντρου. Το «ξερίζωμα» προέκυψε μεθοδευμένα με την βοήθεια των όποιων σχεδιασμών σε συνάρτηση με τον εκάστοτε πολιτικό λόγο της περιόδου που συνήθως ευαγγελίζεται καλύτερη ποιότητα ζωής και περισσότερες θέσεις εργασίας. Στην πραγματικότητα οι θέσεις εργασίας που δημιουργούνται με τα εργοτάξια στο παραλιακό μέτωπο, αλλά και στον τομέα του επισιτισμού, είναι θέσεις σκληρής εργασιακής εκμετάλλευσης.

Το μοντέλο του Airbnb την περίοδο της κρίσης, της αυξημένης ανεργίας και υποαπασχόλησης, της μείωσης μισθών και συντάξεων, ξεκίνησε με στόχο τη βελτίωση του εισοδήματος. Τώρα όμως, όλο και περισσότερα κεφάλαια επενδύονται είτε στην ανακαίνιση κτιρίων με στόχο την ενοικίασή τους μέσω Airbnb είτε στην πώλησή τους σε ξένους -κυρίως- υπηκόους τρίτων χωρών. 1,3 δις ευρώ έχουν επενδυθεί από το 2013 μέχρι σήμερα στα ελληνικά ακίνητα. Airbnb και «Χρυσή Βίζα» έχουν εκτοξεύσει τις τιμές ενοικίασης, ιδίως στις δημοφιλείς τουριστικά περιοχές, σε ποσοστά που ξεπερνούν το 20% σε σχέση με πριν από δύο χρόνια. Στη νέα «φούσκα» της καπιταλιστικής αγοράς real estate, πρωταγωνιστούν Ρώσοι, Κινέζοι και Ισραηλινοί. Παλιές πολυκατοικίες 30, 40 ακόμα και 50 ετών γίνονται «μπουτίκ» επιπλωμένων διαμερισμάτων.

Για την διασφάλιση της ομαλής διεξαγωγής των έργων, αλλά και της ευημερίας του πολυπόθητου τουρισμού, όλα τα παραπάνω, πάνε χέρι με την έξαρση της αστυνόμευσης και της επιτήρησης. Ήδη συζητιούνται νομοθετικές αλλαγές σε αυτή την κατεύθυνση. Αφού η αστυνομία και το κράτος «σπρώχνουν» την ναρκεμπορία προς συγκεκριμένες περιοχές και ορίζουν τις πιάτσες, στη συνέχεια έρχονται να τις «καθαρίσουν».

Η Airbnb μίσθωση ακινήτων τείνει να μετατραπεί σε μια ακόμα «φούσκα» της καπιταλιστικής αγοράς ακινήτων, με θύματα τα φτωχά λαϊκά στρώματα, τους νέους, τους φοιτητές. Η αφήγηση ότι οι πελάτες-χρήστες μπορούν να εξασφαλίσουν φθηνή κατοικία σε σχέση με την παραδοσιακή «βιομηχανία του τουρισμού», ενώ ένα μεγάλο τμήμα μικροϊδιοκτητών μπορεί να βγάζει ένα επιπρόσθετο εισόδημα είναι μυωπική. Διαρκώς αυξάνεται το ποσοστό «συγκέντρωσης» ιδιοκτησιών και μέσω της διαδικασίας πώλησης των κόκκινων δανείων από τις τράπεζες σε ξένα funds. Αυτή η τάση αποκαλύπτεται και από τις πολλαπλές καταχωρήσεις ακινήτων στην πλατφόρμα Airbnb, από ιδιοκτήτες που διαθέτουν πολλά ακίνητα.

Το οικιστικό πρόβλημα εμφανίζεται ξανά στο προσκήνιο, οξυμένο στο πλαίσιο των πρόσφατων εξελίξεων, μεταξύ των οποίων ξεχωρίζει ο βραχνάς των κόκκινων δανείων που προκάλεσε η καπιταλιστική κρίση και οι πλειστηριασμοί που επεκτείνονται και στην πρώτη κατοικία. Οι πλειστηριασμοί αναμένονται να επιταχυνθούν με βάση τις εντολές των «εταίρων» και με πολιτική ευθύνη της κυβέρνησης, ενώ το δίλημμα αναμένεται να τεθεί ως εξής: ή θα προχωρήσουν και θα ολοκληρωθούν απρόσκοπτα οι πλειστηριασμοί ή θα χρειαστεί νέα ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών, αυτή τη φορά με κούρεμα των καταθέσεων.

Τα μεγάλα funds καραδοκούν, ενώ τα real estate και οι πλατφόρμες AirBnB συγκεντρώνουν στα χέρια τους την ιδιοκατοίκηση, ιδιαίτερα στις περιοχές – φιλέτα του Αθηναϊκού κέντρου. Με τον ΕΝΦΙΑ, τα κόκκινα δάνεια, τους πλειστηριασμούς, την απάτη των 120 δόσεων και μια σειρά άλλα μέτρα που θα ακολουθήσουν, η λαϊκή ιδιοκατοίκηση, ο καημός του μέσου εργαζόμενου για ένα διαμέρισμα στην πόλη, θα λεηλατηθεί από τις μεγάλες επενδυτικές εταιρείες της οικιστικής και τουριστικής βιομηχανίας, με συνένοχους και πρωτεργάτες τους δημάρχους υπηρέτες του κεφαλαίου.

Οι αντιδραστικές αναδιαρθρώσεις που έγιναν και εξελίσσονται, ούτε έφεραν, ούτε θα φέρουν ανάπτυξη προς όφελος του εργαζόμενου λαού και της νεολαίας. Στην πολιτική της ανταγωνιστικότητας και της κερδοφορίας του κεφαλαίου απαντάμε με την οργάνωση της πάλης ενάντια στην κυβέρνηση και τις δημοτικές αρχές που στηρίζουν τις αντιδραστικές μεταρρυθμίσεις.

Ο δρόμος για να αλλάξει η ζωή μας στις γειτονιές που ζούμε σε αυτό το χάος της Αθήνας, είναι αυτός ενός μαζικού κινήματος με ανεξάρτητα λαϊκά όργανα, συνελεύσεις βάσης στις γειτονιές, επιτροπές αγώνα και συντονιστικά, εργατικές λέσχες, πρωτοβουλίες και λαϊκές συνελεύσεις που θα αγωνίζονται εναντίον των θεσμών του Κλεισθένη και θα επιβάλουν τις εργατικές και λαϊκές διεκδικήσεις, θα οικοδομούν την αλληλεγγύη κόντρα σε λογικές φιλανθρωπίας, θα συμβάλλουν στη μάχη για τη λαϊκή επιβίωση.

  • Προγράμματα κοινωνικής κατοικίας για άστεγους, άνεργους, ημιαπασχολούμενους, ευάλωτες κοινωνικές ομάδες (κακοποιημένα παιδιά και γυναίκες), πρόσφυγες και μετανάστες, με ανθρώπινες συνθήκες διαβίωσης και φροντίδας και ειδικευμένο προσωπικό υποστήριξης.
  • Απαλλοτρίωση κενών και αχρησιμοποίητων κατοικιών και κλειστών ξενοδοχειακών εγκαταστάσεων για την άμεση στέγαση άστεγων. Στον Δήμο της Αθήνας υπάρχει τεράστιο κτιριακό απόθεμα (κλειστά ξενοδοχεία, αχρησιμοποίητες κατοικίες, κτήρια του δημοσίου, των Ταμείων, της Εκκλησίας και των ΟΤΑ κλπ) που πρέπει να αξιοποιηθεί για τον σκοπό αυτό.
  • Επίδομα ενοικίου για όλους τους άνεργους και φτωχούς που δεν έχουν ιδιόκτητη κατοικία. Να λειτουργεί η στεγαστική πίστη σύμφωνα με τις λαϊκές ανάγκες με άτοκα στεγαστικά δάνεια για τους χαμηλόμισθους και χαμηλοσυνταξιούχους.
  • Κατάργηση των δημοτικών τελών για τους ανέργους και τους φτωχούς.

Θέλουμε γειτονιές με ισχυρές ταξικές κοινωνικές σχέσεις στη βάση της αλληλεγγύης και των αναγκών μας. Μια ταξική, πολυεθνική, διεθνιστική κοινωνία, με παιδεία που θα την ενισχύει και θα εναντιώνεται στην εκμετάλλευση και στην καταπίεση όλων των μορφών. Νομίζουμε ότι η συμβολή της αντικαπιταλιστικής, αντιδιαχειριστικής, ριζοσπαστικής αριστεράς είναι να συντονίσει τις εργατικές αντιστάσεις, να τονώσει τη λαϊκή αυτοπεποίθηση και τη λαϊκή αυθάδεια ώστε να μπορέσει η τάξη όχι μόνο να ανατρέψει αλλά και να νικήσει.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s